Genç Yaşında İslam’ın Muhafızı Olan Sahabe: Hz. Sa’d B. Ebi Vakkâs

Genç Yaşında İslam’ın Muhafızı Olan Sahabe:  Hz. Sa’d B. Ebi Vakkâs

Bu ayki yazımızda, İslam pınarının kurak topraklara ulaşması için ömrünün çoğunu at sırtında geçiren ve Resulullah’ın kendisi için “Dayım” dediği, Hz. Sa’d b. Ebi Vakkâs’ın hayatını ele alacağız.

Hz. Sa’d b. Ebi Vakkâs kimdir?

Hz. Sa’d nübüvvetten 17 yıl önce Kureyş’in Benî Zühre koluna mensup olarak Mekke'de dünya’ya gelmiştir. Babası Ebu Vakkâs olarak künyelenmiş olan Malik b. Vüheyb’dir. Annesi ise Hamne binti Süfyân b. Ümeyye’dir. Anne tarafından akraba oldukları için Resul-i Ekrem Hz. Sa’d’a dayı diye hitap ederdi. Hz. Sa’d heybetli, orta boylu, esmer tenli, cesur ve ok atmasını çok iyi bilen biriydi.

Hz. Sa’d b. Ebi Vakkâs’ın hidayeti ve hayatı.

Hz. Sa’d, Hz. Ebubekir'in vesilesi ile daha 17 yaşındayken hidayete erenlerin 7. si olarak rahmet kervanına katıldı. Hz Sa’d’ın Müslüman olduğunu öğrenen annesi buna çok üzülmüş ve oğlunu atalarının dinine döndürebilmek için çareler aramaya başladı. Hz Sa’d’ın annesine olan sevgi ve muhabbetinin tüm Mekkelilerin dillinde olduğunu bilen annesi, Hz. Sa'd’a eğer girdiği dinden dönmezse yemeyip-içmeyeceğine dair yemin etti. Yeminini uygulamaya koyan annesi bir süre sonra açlık ve susuzluktan halsiz düştü. Kendine geldiğinde ise Hz. Sa'd ona: “Ey Anne bu inadından vazgeç. Seni ne kadar çok sevdiğimi biliyorsun, lakin yüz tane canın olsa ve onları bir bir versen ben yine de dinimden dönmem.” dedi. Hz. Sa’d’ın bu kararlılığını gören annesi yemininden vazgeçti. Bu olay üzerine: “Eğer onlar seni, hakkında bilgin olmayan bir şeyi bana ortak koşman için zorlarlarsa itaat etme. Dünya işlerinde onlara iyi davran...” (Lokman 15) ayeti indi.

Mekke'de müşriklerin artan baskılarından dolayı önce Habeşistan'a sonra da Medine'ye hicret etti. Hicretten sonra Allah resulü kendisini Sad b. Muaz ile kardeş kıldı. Hz. Peygamber ile Hudeybiye, Hayber, Mekke'nin Fethi ve bütün diğer gazvelere katılan Hz. Sa’d, Uhud Savaşı’nda müşriklerin üstünlüğü ele geçirdiği ve Müslümanların paniğe kapıldığı esnada, Resulullah (s.a.v)'ın yanından ayrılmayıp, bedenini siper ederek O’nu korumaya çalışan birkaç kişiden biri olmuştur. Ayrıca Hudeybiye Anlaşması’nda şahit olarak anlaşmayı imzalayanlardandır. Resulullah'ın kendisinden razı olarak Refik-i Âlâ’ya yükselmesinden sonra Hz. Ebu Bekir'e biat eden Hz. Sa'd, bu dönemde kendisine verilen bütün görevleri hakkıyla yerine getirmiştir.

Hz. Ömer döneminde ise aktif olarak devletin idaresinde görevler almıştır. Bu dönemde onun en önemli görevlerinden birisi, asrın süper güçlerinden biri olan Sasani İmparatorluğu’nu çökerten Kadisiye ordusunun kumandanlığıdır. Bu savaşta Sasani ordusunda 120 bin asker ve devasa fiiller bulunuyorken, İslam ordusunun asker sayısı 34 bin kişi idi. İran Şahı Müslümanlara karşı savaşmak üzere ünlü komutanı Zaloğlu Rüstem'i görevlendirmişti. Yapılan savaşta İslam ordusu muzaffer olmuştur. Kadisiye zaferi İslam ordularının kazandığı en parlak ve kalıcı zaferlerden biri olarak tarihe geçmiştir. Bu savaş ile Kuzey Irak ve İran kapıları İslam'a açılmıştır. Daha sonraki fetih hareketleri için slogan haline getirilen “Biz insanları kula kul olmaktan kurtarıp, Allah'a kul etmeye geldik.” cümlesi Kadisiye’nin armağanıdır. Hz. Sa’d, Sasani İmparatorluğu'nun başkenti olan Medâin’e yerleşerek, fethedilen toprakların idari yapısını oluşturmaya çalıştı. Medâin’in havası Hicaz’dan gelen askerlerin sıhhatini olumsuz yönde etkilediği için, Hz. Ömer'in onayı alınarak yerleşme ve ordunun askeri stratejisine uygun bir konumda olan, Kûfe ordugah şehri kuruldu. Hz. Sa'd bölge valisi olarak Kûfe’de 3,5 yıl kalmıştır. Bununla birlikte Hz. Sa'd “İran Fatihi” olarak kayıtlara geçmiştir. Hz. Ömer vefat etmeden önce, kendisinden sonra halife seçimini gerçekleştirmeleri için altı kişilik bir şûra oluşturmuştur. Bu altı kişilik şurada Hz. Sa’d da bulunuyordu.

Hz. Sa’d b. Ebi Vakkâs’ ın Fazileti.

Cennetle müjdelenmiş 10 sahabeden biri olan Hz. Sa'd, kahramanlıklarıyla İslam tarihinin önde gelen kumandaları arasında yer almış ve İslam süvarisi anlamında olan “Fârisü’l  İslam” lakabı ile anılmıştır. Bir gün arkadaşlarıyla birlikte ibadet ederlerken müşriklerden bir grup onlara sataşıp, İslam’la alay edip onlara saldırırlar. Çok cesur ve zulme boyun eğmeyen Hz. Sa'd eline geçirdiği bir deve kemiği ile onlara saldıran müşriklerden birinin başına vurarak müşriki kanlar içerisinde bırakır. Hz. Sa’d’ın akıtmış olduğu bu kan İslam tarihinde Allah için akıtılan ilk kan olarak kayda geçmiştir. Ayrıca Resulullah’ın: “Yâ Rabbî! Okunu doğrult ve duasını kabul et.” şeklindeki niyazlarına mazhar olan Hz. Sa'd attığını vurur, Cenâb-ı Hak’ a arz ettiği dualar da kabul edilirdi. Bunu bilenler onun bedduasını almaktan sakınırlardı. Ayrıca Allah yolunda ilk ok atma şerefi de ona nasip olmuştur. Uhud’ta Rasulullah( s.a.v) ona ok veriyor ve şöyle diyordu: “At Sa’d! Anam-babam sana feda olsun, at!” Peygamber efendimizin annesi Hz. Amine Beni Zühre kabilesinden olduğu için, Fahri Cihan Hz. Sa’d’a: “Kimin böyle dayısı var? Gösterin bakalım.” diye iltifatta bulunurdu.

Hz. Sa’d b. Ebi Vakkâs’ın yaptığı fedakârlıklar.

İslam davası uğruna birçok fedakârlıkta bulunan Hz. Sa'd daha 17 yaşındayken İslam’ı seçerek ailesinin ve müşriklerin tepkilerini göze almıştır. Ayrıca Allah resulü ile birlikte 3 yıl boyunca boykota sabretmiştir. Daha sonra doğduğu ve büyüdüğü toprakları Allah rızası için bırakıp hicret etmiş, hicretten sonra da insanların kurtuluşu için cepheden cepheye gitmiştir.

Hz. Sa’d b. Ebi Vakkâs’ın vefatı.

Hz. Sa'd Hicri 55 yılında ikamet etmekte olduğu Akik Vadisi'nde 82 yaşında vefat etmiştir. Hz. Sa’d’ın cenazesi evinden alınarak Medine'ye getirilmiş, Emevilerin Medine Valisi Mervan b. Hakem’in cenaze namazını kıldırmasından sonra Bâkî mezarlığına defnedilmiştir. Hz. Sa'd muhacirlerden en son vefat eden sahabedir. Allah’u Teâla onun yolundan gitmeyi bizlere nasip etsin.

KAYNAKÇA:

1-Üsdül Ğabe, Îbn Sa’ d.

2-İslamansiklopedisi.org.tr

3-Siyervakfi.org

Söz&Kalem | Abdulselam DEMİR

0 YORUMLAR

    Bu KONUYA henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yaz...
YORUM YAZ