Gençlik de bir nimet. Sağlık da, vakit de, akıl da, güç de. Belki de en büyük nimetlerden biri, henüz yolun başındayken yönümüzü değiştirebilecek kadar genç olmamız.
Söz&Kalem Dergisi | Gülnida Dağılma
Bir gün yaşlanacağım. Ama asıl korkum yaşlanmak değil; gençliğimi yaşayacağım diye Allah’tan uzaklaşacak olmak. Zira şu parlak dönemleri Rabbimin rızasına uygun yaşayamadıysam, yarın saçlarıma düşen aklar kulluğumun ölçütü olmayacak. Yüzümde beliren çizgiler, kalbimin Allah’a ne kadar yaklaştığını anlatmayacak. Belki aynadaki yüzüm değişecek, bedenim bugünkü gücünü kaybedecek; fakat asıl mesele, o güne geldiğimde kalbimin ne hâlde olacağı. Çünkü insan yaşlanınca sadece gençliğini kaybetmiyor; gençken yaptığı tercihlerin sonuçlarıyla karşılaşıyor. İşte bu yüzden olduğum yerde durup kendime sormam gerekiyor: Ben gençliğimi neye harcıyorum?
Çünkü zaman geçmiyor aslında; biz geçiyoruz. Saatin akrebi yalnızca ilerlemiyor, ömrümüzden bir parça daha geride kalıyor. Takvim yaprağı düşmüyor yalnızca, hayatımızdan bir gün eksiliyor. Dün “yarın yaparım” dediğimiz şey bugün oldu; bugün “daha sonra” dediğimiz şey ise belki hiç gelmeyecek. Biz yarını planlarken Allah bize yarını vaat etmedi. Kur’an’ın “Hiç kimse yarın ne kazanacağını bilemez ve hiç kimse nerede öleceğini bilemez.” (Lokmân, 31/34) buyruğu, insanın bütün “daha vaktim var” düşüncesini sarsmaya yetiyor. Çünkü yarın bizim mülkümüz değil. Hatta bugün bile… Bize verilmiş bir emanet.
Kur’an, insanın önüne çok ağır bir hakikat koyuyor: “Sonra o gün, nimetlerden mutlaka hesaba çekileceksiniz.” (Tekâsür, 102/8) Nimetlerden… Gençlik de bir nimet. Sağlık da, vakit de, akıl da, güç de. Belki de en büyük nimetlerden biri, henüz yolun başındayken yönümüzü değiştirebilecek kadar genç olmamız. Fakat nimet, yalnızca sahip olduğumuz bir şey değildir; aynı zamanda hesabı sorulacak bir emanettir. Bugün sahip olduğumuz gücü ne için kullandığımız, bize verilen zamanı nereye harcadığımız, kalbimize verilen imkânı neyle doldurduğumuz bir gün önümüze çıkacak.
Peygamber Efendimiz ﷺ’de insanın kıyamet gününde ömrünü nerede tükettiğinden, gençliğini nerede geçirdiğinden sorgulanacağını haber veriyor. Bu yüzden gençlik, “nasıl olsa geçer” diyerek hafife alınacak bir dönem değildir. Gençlik, insanın kendisine yön verebildiği en güçlü çağdır. İnsanın öğrendiği, mücadele ettiği, düştüğünde yeniden kalkabildiği, nefsine rağmen doğruyu seçebildiği bir çağdır. Belki de gençliğin en büyük güzelliği budur: Henüz çok geç olmamış olması.
Fakat çağımız gençliğe başka bir şey söylüyor: “Kendini bul.” Daha güzel görün, daha başarılı ol, daha çok kazan, daha fazla tanın, daha çok beğeni almaya çalış… Her şeyin önüne “daha” kelimesini koyuyor. Fakat insanın bir yerde durup sorması gerekiyor: Daha çok ne için? Çünkü insan dünyada istediği kadar şey bulabilir; ama Allah’ı bulamadığında hâlâ kendisini eksik hissedebilir. Bir meslek kazanabilir fakat maksadını kaybedebilir. İnsanların sevgisini kazanabilir fakat kalbinin huzurunu kaybedebilir. Dünyayı büyütebilir fakat ruhunu küçültebilir.
İşte Kur’an tam burada insanın kalbine dokunan o cümleyi söylüyor: “Bilesiniz ki kalpler ancak Allah’ı anmakla huzur bulur.” (Ra‘d, 13/28) Belki de çağımızın en büyük yanılgısı, kalbin boşluğunu dünya ile doldurmaya çalışmak. Daha fazla eğlence, daha fazla insan, daha fazla başarı, daha fazla eşya… Oysa kalbin Allah’tan başka hiçbir şeyle tamamen dolmayacak bir tarafı var. Çünkü kalp, kendisini yaratanı arıyor.
Bu yüzden Müslüman genç dünyadan kaçmak zorunda değil. Okuyacak, çalışacak, üretecek, hayal kuracak, başarılı olacak. Fakat bütün bunları yaparken bir şeyi unutmayacak: Dünya hayatının kendisi amaç değil, imtihan alanıdır. Bir meslek edinirken Allah’ın rızasını gözetebilir. Ders çalışırken bunu kendisine verilen aklı ve emaneti hakkıyla kullanmanın bir yolu olarak görebilir. Kazanırken şükredebilir, kaybederken sabredebilir. Çünkü mesele dünyaya sahip olmak değil; dünyanın kalbe sahip olmasına izin vermemektir.
Belki de özgürlük konusunda da yanılıyoruz. Özgürlüğü canımızın istediğini yapmak sanıyoruz. Oysa insan her istediğini yaptığında özgürleşmez; bazen arzularının esiri olur. Asıl özgürlük, herkes yaparken yapmamayı, herkes giderken geri dönmeyi, nefsin “istiyorum” dediği yerde Allah’ın “razı değilim” buyruğunu tercih edebilmektir. Bir günahı terk etmek bazen büyük bir zaferdir; çünkü insanın kimsenin görmediği yerde verdiği karar, aslında kim olduğunu gösterir. Allah’ın gördüğünü bilerek yaşamak, insanı insanların görmesine ihtiyaç duymaktan kurtarır.
Kur’an’ı Kerim, bizlere Ashâb-ı Kehf’i anlatırken onların “Rablerine iman etmiş gençler” olduğunu söyler ve ardından Allah’ın onların hidayetini artırdığını bildirir. (Kehf, 18/13) Ne büyük bir ifade: Gençlerdi. Gençliği Allah’tan uzaklaşmanın mazereti yapmadılar. “Biraz yaşayalım, sonra döneriz.” demediler. Çünkü gençliğin Allah’a dönüşü erteleme dönemi değil, Allah’a yönelme fırsatı olduğunu biliyorlardı.
Belki bugün bizim de yeniden anlamamız gereken şey tam olarak bu. Gençlik; Allah’ı unutmak için verilmiş uzun bir mühlet değil, Allah’a yaklaşmak için verilmiş kısa bir fırsattır. Çünkü bir gün güç azalacak, vakit daralacak, beden yorulacak. Bugün kolayca yaptığımız bazı şeyler yarın zorlaşacak. Fakat Allah için yaşanan hiçbir an kaybolmayacak. Kimsenin bilmediği bir iyilik, gizlice edilen bir dua, sırf Allah korkusuyla terk edilen bir günah, samimi bir tövbe… Belki dünyada küçücük görünecek; fakat ahirette insanın karşısına bambaşka bir ağırlıkla çıkacak.
Kur’an, insanın yaptığı hiçbir şeyin kaybolmadığını hatırlatıyor: “Kim zerre ağırlığınca hayır yapmışsa onu görür. Kim de zerre ağırlığınca şer yapmışsa onu görür.” (Zilzâl, 99/7-8) Demek ki mesele yalnızca büyük işler yapmak değil. Mesele, küçük görünen anların bile Allah katında karşılıksız olmadığını bilerek yaşamaktır.
Ve bir gün yaşlanacağım. Bugün yürüdüğüm sokaklarda belki başka insanlar yürüyecek. Bugün oturduğum sıralarda başka gençler oturacak. Bugün “benim” dediğim şeyler başkalarının olacak. Çünkü dünya, üzerinde duran hiçbir şeyi sonsuza kadar tutmuyor. İnsan bir gün bütün sahip olduklarını geride bırakıp yalnızca amelleriyle kalacak.
O gün geriye dönüp baktığımızda keşke daha çok kazanmış olsaydım demeyelim. Keşke daha çok Allah için yaşamış olsaydım demeyelim. Çünkü hayatın sonunda insanın en büyük kaybı, dünyada elde edemediği şeyler olmayacak. Allah’ın rızasını kazanamadan tükettiği ömür olacak. Bu yüzden korkum yaşlanmak değil. Saçlarıma ak düşmesi değil. Yüzümün değişmesi değil. Gençliğimin bitmesi hiç değil. Benim korkum, gençliğim bittiğinde Allah’a olan uzaklığımın hâlâ bitmemiş olması…