Söz&Kalem Dergisi | Selman Talayhan
Müminler için hidayet rehberi, müminleri ebedi azaptan kurtarıp Allah’ın sonsuz rahmet ve mağfiretine ulaştıracak kurtuluş reçetesi, en zor ve çetin günde müminler için bir şefaatçi, hepsinden de öte mutlak güç ve kudret sahibi Allah’ın bizatihi kelamı olan bir kitap: Kur’an…
Hz. Muhammed Mustafa’nın ümmeti olmakla şeref bulmamız ile birlikte bu ümmet için en büyük ilahi lütuflardan biri de hiç şüphesiz Allah’ın kelamı olan Kur’an’ı Kerim ile şereflenip bu mukaddes kitaba muhatap olmaktır. Zira Allah (cc) bu hakikati şu ayetle ifade eder: “And olsun, size öyle bir kitap indirdik ki, bütün şan ve şerefiniz ondadır. Hâlâ akıllanmayacak mısınız?” (Enbiyâ, 10)
Kur’an ki cahiliyye karanlığına gömülmüş bedevi çölleri nuruyla aydınlatmış ve o karanlıktan münevver bir medeniyet ortaya çıkarmıştır. Kaynağı Kur’an olan bu medeniyet karanlığa gömülmüş dünyaya aydınlık, zulüm ve adaletsizlik altında inim inim inleyen insanlık içinse bir sulh ve kurtuluş yolu olmuştur.
Kur’an’ın ilk talebeleri olan Ashâb-ı kirâm, Allah kelamı olması hasebiyle Kur’an’a karşı son derece hürmetli ve saygılı davranırdı. Ashâb-ı kirâm, tâzim ve hürmetleri yanında Kur’ân-ı Kerîm’i çokça okur; onu okumadıkları ve sayfalarına bakmadıkları bir günün geçmesini istemezlerdi. Günlerine Kur’ân’la başlarlar, bununla birlikte Kur’an’ı öğretme konusunda da ciddi bir gayret içerisine girerlerdi. Bu çabalarında en büyük motivasyonları ise Peygamber (s.a.v)’in : “Sizin en hayırlınız Kur’an’ı öğrenen ve öğreteninizdir.” hadisi olmuştur. Hz. Peygamber’in döneminde yaşamamış ve O’nu birebir görememiş ümmeti olarak bize düşen şey Hz. Peygamber’in ümmetine emanet olarak bıraktığı iki şeyden biri olan Kur’an’a hakkı ile sahip çıkmaktır. Bu sahiplikten kasıt Kur’an’ı en güzel şekilde öğrenip hayatımıza tatbik etmek ve başkalarına öğretmek için bir gayret ve çaba içerisinde olmaktır. Müslüman gencin Kur’an ile olan ilişkisi, Kur’an’ın Müslümanlar için önemi gibi hususları Peygamber Sevdalıları Vakfı Onursal Başkanı Mehmet Göktaş hoca ile konuştuk. Röportajımızı istifadelerinize sunuyoruz
- Kur’an’ı Kerim Müslümanlar için neyi ifade eder? Kısaca açıklar mısınız?
Önce, uçsuz bucaksız evreni yaratan, sadece yaratmakla kalmayıp yaşatan, ayakta tutan, bir saniye ve bir milim boşluk bırakmaksızın müdahale eden, sonra bu yarattıklarından bir an için bile gafil olmayan Allah Teâla’dan söz ettiğimizi unutmayalım. Ve bu arada kendimizin de bu koskoca evren içerisinde iğnenin ucu kadar cüssesi olmayan bir gezegende bulunan yaratıklar olduğumuzu, bulunma müddetimizin de bir alt yazı kadar kısa olduğunu hatırımızdan çıkarmayalım.
Kur’an’ın kimden kime geldiğine bir de bu gözle bakalım. Âlemlerin Rabbi olan Allah (cc) bu koskoca kâinat içerisinde böylesine küçük varlıklar olan biz kullarını muhatap alması, onlara hitap etmesi, tenezzül buyurmasıdır Kur’an. Ne büyük bir izzet ve şereftir ki koskoca evren içerisinde sadece biz kullarına bu izzet ve onuru bahşetmiştir. Önce bu gerçeği kavrayalım ki, sonra Kur’an üzerine bir şeyler söyleyebilelim.
2. Allah birçok ayette Kur’an’ın Müminler için “Kurtarıcı” ve “Yol gösterici” olduğunu beyan ediyor. Müminler kurtuluş yolunu Kur’an’da bulmak için ne yapmalıdır. Kur’an ile nasıl bir ilişki kurmalıdır ki kurtuluş yolunu bulabilsin?
Aslında Kâinatın Rabbi var eylediği günden itibaren kullarına hitap etmiş, aralarından seçtiği peygamberleri vasıtasıyla onlara söyleyeceğini söylemiş, kitaplar, sahifeler göndermiştir.
Fakat bu son mesajının öncekilerden farklı yönlerinin olduğu hemen anlaşılır. Bugün sekiz milyarı aşan bir yeryüzü söz konusudur ve bu şekilde belki daha ne kadar devam edecektir. İşte böyle bir insanlık âlemini doyurup tatmin edecek, onlara neyin doğru neyin yanlış olduğunu gösterecek bir Kur’an’dan söz ediyoruz.
Aslında Kur’an sadece müminler için değil bütün bir insanlık için bunu ifade etmekte, Allah Teala’nın en büyük lütfu ve ihsanıdır ama sadece inananlar üzerinde etkisini gösterir, kendisini inananlara açar
3. Yine Allah, Kur’an için zalimlerin ziyanını arttırdığını beyan ediyor. Kurtuluş yolu olan Kur’an zalimlerin ziyanını nasıl arttırır?
Belki Kur’an’dan hiç haberi olmayan, Kur’an’la hiç muhatap olmayan insanlar içinde bulundukları yanlışlıklarını normal seyrinde devam ettirirler. Fakat Kur’an’dan haberdar oldukları, onu duyup dinledikleri halde ona uymayanlar sıradan insanlar gibi değil, hasretleri ve hüsranları daha da artmış bir halde devam ederler yollarına. Hakka, doğruya davet edilip de bu davete icabet etmeyenlerin halet-i ruhiyeleri onu hiç duymayanlara göre daha da azgınlaşmış bir hal alır.
Kur’an’a bu gözle bakan, bu açıdan değerlendiren her mümin ondan gereken mesajı alır, onu Nuh’un gemisi olarak görür, varır ona tutunup biner ve kurtuluşa erer. Bu gemi yüzerek kendisine varmayanların yanına varmaz, tutup onları içine almaz. Yani ona inanmayanlar ondan hiç yararlanamayacakları gibi, onların hüsranını artırır.
4. Genç ve Kur’an deyince zihninizde ne canlanıyor?
Daha ilk günden itibaren Peygamber Aleyhisselam’ın etrafındaki gençlik geliyor gözümüzün önüne. Onlar istisnasız hepsi gençlerdi ve onlar kendi aralarında inmekte olan Kur’an’ı konuşuyorlar ve o ayetleri mütalaa ediyorlardı, gündemleri hep Kur’an’dı.
Bütün olumsuzluklara rağmen bugün de Kur’an gençlerle birlikte gündemdedir. Bugün binlerce genç hafızlar, on binlerce imam-hatip, ilahiyat ve medrese öğrencileri tabir caizse Kur’an’la yatıp kalkmakta, Kur’an’la beslenip büyümektedir.
5. Müslüman gencin Kur’an ile ilişkisi nasıl olmalıdır?
Unutmayalım Kur’an durmadan okunması, tekrar edilmesi, tilavet edilmesi için gönderilmiştir. Yani birkaç defa okuyup içerisinde ne var ne yok öğrenilip bir köşeye bırakılacak bir kitap değildir. Bu yüzdendir ki Kur’an tilaveti bir ibadettir. Müminlerin bir özelliği de; “Onlar durmadan Kur’an’ı tilavet ederler” (35/29, 29/45)
Kur’an’ı hayatımıza hâkim kılacaksak öncelikle namazlarımıza hâkim kılmalı, namazlarımızda çokça Kur’an okumayı başarabilmeliyiz.
6.Kur'an-ı Kerim'i okumamak mı yoksa anlamamak mı günümüzde daha büyük bir sorun?
Burada bir noktaya işaret etmek istiyorum. Elbette Kur’an’ı anlamak, üzerinde tefekkür etmek ve yaşamak ideal olandır. Ama sadece tilavet edenlere, her gün ondan bir bölüm okuyanlara, anlamı üzerinde fazla durmayan veya buna güç yetiremeyenlere karşı insafsızca yapılan hücumları da asla kabul etmiyoruz. Bu haliyle bile Kur’an’ın bu kimselere çok şeyler kazandırdığına inanıyoruz. Kur’an tilavet eden müminlere insafsızca saldırmak yerine güzel bir üslupla onları okuduklarının meal ve tefsirine yönlendirmek en doğru olandır.
7. “Sizin en hayırlınız Kur’an’ı öğrenen ve öğreteninizdir” hadisine muhatap olan gençler bu hadisi nasıl anlamalı ve uygulama noktasında nasıl bir uğraşının içine girmelidir?
Kur’an öğrenmek zannedersem günümüzde daha da kolaylaşmış durumdadır. Öğrenmek isteyen birisi yerine göre kimseyi meşgul etmeden görsel ve elektronik ortamda bunu çok rahat başarabilir. Elbette bunu bilen kişilerin desteğiyle yapması daha verimli daha güzeldir. Kısacası Kur’an öğrenimi için bugün hiç bir engel ve mazeretimiz yoktur.
Bu arada “Kur’an’ı öğrenen ve öğreteniniz” tavsiyesi bugün çok daha geniş bir Kur’an mütalaasını içeriyor olmalıdır.
8. Kur’an’ı genç yaşta öğrenmenin faydaları ve faziletleri nelerdir?
Gençlik, hatta çocukluk çağı Kur’an’ı hem ezberlemek hem anlamı üzerinde çalışmak için en ideal zamandır. Anne baba ve öğretmenler üzerine bu konuda çok görev düşmektedir. Çocukluk dönemini gaflet ve Kur’an’dan uzak geçirenler için hiçbir şey bitmemiştir, gafletten uyandığı an bu işe dört elle sarılmalıdır. Elbette çocukluk dönemine göre biraz zor olabilir ama Türkiye’de çocukken hafız olup daha sonra dönüp bir daha yüzüne bakmayan nicelerini tanıyoruz. Bu arada sonradan öğrenen nicelerinin de unuturum korkusuyla bir daha bırakmadıklarını da görüyoruz.
9. Gençleri Kur’an öğrenmeye ve öğretmeye teşvik etmede gerek ebeveynlere gerekse de genç davetçilere düşen görevler nelerdir?
Bu sorunun cevabı zaten kendi içerisinde mevcuttur. Ben başka bir şey söyleyeyim; Müslümanlar kendi aralarında Kur’an merkezli kültür yarışmaları, gençlerin Kur’an bilgisini ve kültürünü ortaya çıkaran yarışmalar, kültürel programlar düzenlemeli, neticede gençler Kur’an konusundaki açlıklarını hissetmeli ve bu konuda donanmayı arzu etmelidirler.
10. Son olarak insanları Kur’an’ın kurtuluş yoluna eriştirebilecek potansiyelde olan gençlere tavsiyeleriniz neler olur?
Gençlere tavsiyemiz, istisnasız her gün Allah’ın Kitabına az çok vakit ayırmalarıdır. Tamamını ezberleyip hafız olamasalar bile Kur’an’ın metnine aşina olmalılar, hangi sure nelerden bahsediyor, hangi ayetler hangi surededir, kesinlikle bu seviyeye gelmelidirler. Bu hiç de zor değildir, hepsi altı yüz sayfadan ibarettir. Hatta kolaylık olsun diye Arapçası büyük puntolarla altı yüz sayfa olmuştur, normal yazıyla üç yüz sayfadır, düşünün mealli bir Kur’an da altı yüz sayfa olduğuna göre.
Tekrar edelim, Müslüman bir genç öncelikle Kur’an’ın Arapça metnine hâkim olmalıdır, muhtevasından haberdar olmalıdır. Daha sonra da sırasıyla mealine ve yavaş yavaş tefsirine geçmelidir. Fakat bu esnada kesinlikle Kur’an’ın metninden uzaklaşmamalıdır.
Kur’an’ı eline her aldığında veya ezberinden bir bölüm okumaya başladığında bir şeyi asla aklından çıkarmamalıdır. Şu anda okuduğu bu Kur’an en küçük harf ve harekesine kadar bizzat Allah Teâla’ya aittir. Ve o Allah şu anda kendisini dinlemekte, hem de herkesi bir tarafa bırakıp sanki sadece kendisini dinliyor gibi dinlemektedir.
Bu bizim farkımız olmalıdır. Bunu başardığımız an büyük bir enerjiye sahip olduğumuzu göreceğiz.
Teşekkür ediyorum.