Metin Tahkik

Said Gündüz - Söz&Kalem Dergisi

Orjinal Metin

Hikmet ile mezc oldu ilm ü irfân
Akl ile keşf olunur esrâr-ı cân
Nefsine tâbi olan kalır der-i hayrette
Aklı rehber eden bulur râh-ı îmân

Sıhhat-i beden dahi mizân iledir kâim
İtidâl üzre olan bulur devâ-yı dâim
Tefrît ü ifrât ile olur fesâd-ı erkân
Hikmet ehli bilir bu sırr-ı pinhân

Taleb-i ilim eyle, zîrâ odur nûr-i hakîkat
Cehl ile kalır insan zulmet-i gaflette müddet
İlm ile yükselir mertebe-i insâniyyet
Hikmetsiz olmaz kemâl-i şahsiyyet

Devam üzre tefekkür eyle ey tâlib-i hakîkat
Varlığın sırrına ermek olur ancak bu suret

Sadeleştirilmiş
“Bilgi ve hikmet birleştiğinde gerçek anlayış ortaya çıkar. İnsan ruhunun sırları akıl ile keşfedilir. Nefsinin peşinden giden kişi şaşkınlık içinde kalır; aklını rehber edinen ise iman yolunu bulur.

Beden sağlığı da denge ile ayakta durur. Ölçülü olan kişi sürekli bir iyilik hali bulur. Aşırılık ve eksiklik, düzenin bozulmasına sebep olur; hikmet sahipleri bu gizli sırrı bilir.

İlim talep et; çünkü o hakikatin nurudur. Cehalet içinde kalan insan gaflet karanlığında kalır. İnsanlık değeri ilimle yükselir; hikmetsiz gerçek olgunluk olmaz.

Ey hakikati arayan! Sürekli düşün; varlığın sırrına ulaşmak ancak bu yolla mümkündür.”

*

Lügat:
Hikmet: Derin bilgelik
İrfan: Manevi anlayış
Esrar-ı can: Ruhun sırları
Nefs: İnsanın arzuları, benliği
Râh-ı iman: İman yolu
Mizan: Ölçü, denge
İtidal: Orta yol, denge hali
Tefrit: Eksiklik
İfrat: Aşırılık
Erkan: Unsurlar, yapı
Taleb-i ilim: Bilgi arayışı
Zulmet: Karanlık
Gaflet: Farkında olmama hali
Mertebe-i insaniyyet: İnsanlık derecesi
Kemal: Olgunluk
Tefekkür: Derin düşünme

*

Kaynak:
Eser: El-Kanun fi't-Tıb
Müellifi: Ebu Ali İbn Sina
Konu: Hikmet, ilim, ahlak, felsefe, tıp