Söz&Kalem Dergisi - Züleyha Gürceğiz
Diş Dolgusu Tedavisi
Diş hekimine gitmek, birçok kişi için çeşitli kaygı ve belirsizlikler taşır. Tedavilerin ne kadar süreceği, ne kadar ağrı hissedileceği veya kullanılan yöntemlerin güvenilirliği, özellikle uzun süredir diş hekiminden uzak duran bireylerde endişeye yol açabilir. Oysa modern diş hekimliği, hem teknolojik gelişmeler hem de hasta konforunu önceleyen yaklaşımlar sayesinde, geçmiş yıllara göre çok daha hızlı, ağrısız ve öngörülebilir çözümler sunmaktadır. Bu yazı dizisinin amacı, günümüzde en sık uygulanan tedavileri anlaşılır bir dille açıklayarak hastaların bilinmezlik kaynaklı kaygılarını azaltmaktır.
Diş tedavilerinin tümünün amacı dişte kaybolan estetik, fonksiyon ve fonasyonu -ses telleri, dil ve dişler aracılığıyla doğru sesler çıkarabilme yetisi. Örneğin dişlerinin anormal şekli sebebiyle peltek konuşan bireyde diş kaynaklı fonasyon bozukluğu vardır- yeniden oluşturmaktır. Bu amaçlar yerine getirilirken, çeşitli yöntemler ve maddeler kullanılırken dikkat edilen bir diğer nokta da mevcut olanı korumak ve bozmamaktır.
Diş hekimliğinde en sık uygulanan tedavilerden biri dolgu işlemleridir. Bu tedavi yöntemi hastaların kafasında çeşitli soru işaretleri oluşturabilmektedir. Çoğu birey, bu tedavinin ağrılı veya zorlayıcı olabileceğini düşünerek diş hekimi ziyaretini ertelemeyi tercih eder. Oysa günümüzde bu işlem, belirli adımları olan, öngörülebilir ve çoğu zaman son derece konforlu bir tedavi sürecidir.
Dolgu tedavisi diş çürükleri için uygulanan bir tedavidir. Çürüğün ilerleme durumuna göre hekim tarafından tanı konulmasının ardından uygulanır. Dişin sert doku sınırları içerisindeki çürüklerde dolgu tedavisi tercih edilir.
Çoğu vakada dolgu tedavisi, çürüğün temizlenmesiyle başlar. Bu aşamada diş hekimi çürümüş dokuyu uzaklaştırır ve dişi sağlıklı dokulara zarar vermeden şekillendirir. Çürüğü uzaklaştırırken yüksek devirle ve çalışırken su püskürten aletler kullanılır. Çıkan suyun hastayı rahatsız etmemesi amacıyla da pipet benzeri yapılarla emilmesi sağlanır. Tedavinin bu bölümü, hastaların zihninde en çok soru işareti oluşturan aşamalardan biri olsa da, işlem genellikle lokal anestezi altında yapılır ve ağrı hissedilmez.
İşlem boyunca yalnızca hafif bir baskı veya titreşim hissi duyulabilir; bu his de çoğu hastanın rahatlıkla tolere edebileceği düzeydedir. Bahsi geçen aletlerin çalışırken çıkardığı ses de bazı hastalar tarafından rahatsız edici gelebilir. Böyle bir durumda çekinilmemeli ve bu durum hekime anlatılarak rahatlatıcı bir müzik, istediğiniz bir şarkının açılması rica edilebilir. Çürük tamamen temizlendikten sonra diş hekimi, dişi dolgu maddesine hazırlamak amaçlı prosedürleri yerine getirir. Hazırlık amacıyla kullanılan medikamentlerin tatları ve kokusu çoğu hastayı rahatsız edebilmektedir. Fakat bu işlem oldukça kısa sürelidir.
Bu aşamada hekimin talimatlarına (örneğin ağzınızı kapatmayın, dilinizi kıpırdatmayın, yutkunmayın vs.) uymak son derece önemlidir. Çünkü yapılan bir hata, dolgu maddesinin dişe tam yapışmasına engel olabilir. Bu da başarısız bir tedavi demektir. Dolgu maddeleri, sakız kıvamında olup mavi ışık altında sertleşen maddelerdir. Hekim dolgu maddesinin şekillendirilmesini bitirdikten sonra mavi ışık tutup dolgunun sertleşmesini sağlar.
Bir sonraki aşamada yapılan dolgunun diğer çeneyle kapanıştaki durumu kontrol edilir. Çünkü bir dolgunun çok uzun yapılması ya da çok kısa kalması da istenmeyen bir durumdur. Boyalı kağıtlar ısırtılarak dolgunun uzun kısımları tespit edilir ve tekrar döner aletler kullanılarak kısaltılır. Dolgunun diğer dişlerle olması gereken temasına ulaştığı tespit edildikten sonra, dolgu yüzeyinin döner başlıklı fırçalar ve lastiklerle parlatılıp cilalanması aşamasına geçilir. Parlatma aşaması dolgu tedavisinin son aşamasıdır.
Dolgu tedavisi, daha önce değinildiği gibi çürüğün diş içerisinde nispeten daha az yayıldığı durumlarda uygulanan bir tedavidir. Bu sebeple en öngörülebilir sonuçlara sahip olan ve en az maliyetli tedavi olduğu da söylenebilir. Tedavi edilmeyen çürüğün derinleşmesi ve yayılması kaçınılmazdır. Derinleşen çürüğün tedavisi de zorlaşacağı için hastaların tedavilerini geciktirmeden yapmaları önem arz etmektedir.
Rabbim sağlık, sıhhat versin…