Söz&Kalem Dergisi - Ahmet Şimşek
7 Ekim’den beri dünyaya, insanlığa, zorba ve köhnemiş sistemlere; Allah’a tevekkül etmenin, teslimiyetin ve sabrın ne olduğunu ödedikleri ağır bedellerle öğreten insanların kahramanlıklarını izlemekteyiz. İman ve küfür çizgisini netleştiren Gazzeli Müslümanların izzetini görmekteyiz. Siyonist işgal rejiminin Gazze üzerinde bebek, çocuk, kadın, yaşlı gözetmeden sivil halka yağdırdığı bombalar sonrası halkın ağzından çıkan teslimiyetin şükrünü müşahede etmekteyiz.
Bir baba şehit olmuş küçük yaştaki çocuğunu eline alıp ona şöyle diyor:
-Ümmetin sevgilisi, sevgilimiz Muhammed (sav)e selam söyle
-Ona de ki; seni çok seviyoruz.
-Ona de ki; Allah biliyor, seni çok seviyorum.
-Dünyadaki her şeyden çok, kendimden daha çok Allah ve Resulünü seviyorum.
Gazze
Dünya üzerinde 2.5 milyondan fazla insanın barındığı Gazze şehri, Akdeniz’in güneydoğu köşesi kıyılarında yer alan 363 km2’lik bir yüzölçümü sahiptir. Tarihsel sürece bakıldığında sürekli Müslümanların hâkimiyetinde kalmıştır. İlk olarak Hz. Ebû Bekir’in (ra) hilâfeti zamanında 634 yılında fethedildi. Uzun süre Müslümanların idaresinde kaldıktan sonra 1149’da Haçlılar’ın ilerleyişi sırasında Kudüs Kralı III. Baldwin’in eline geçen Gazze, 1187’de Hittîn Savaşı’ndan sonra Selâhaddîn-i Eyyûbî tarafından geri alındı ve tekrar Müslüman kimliğine bürünmüştür. 1258 yılında Moğollar’ın İslâm topraklarında ulaşabildikleri batıdaki en uç nokta Gazze şehridir. Ancak şehir, Memlükler tarafından 1260 yılında Aynicâlût Savaşı’nda Moğolların hezimete uğratılmalarından sonra geri alınmış ve Mısır’ın Osmanlılar tarafından fethine kadar onların idaresinde kalmıştır. Bir liman kenti olmasının yanında aynı zamanda çok fazla âlimin uğrak yeri haline gelen Gazze şehri; İbn Havkal ve Makdisî, şehrin büyüklüğünü, zenginliğini, Ulu camiinin güzelliğini ve etrafındaki bağlarla bahçelerin bereketliliğini anlatırlar. Aynı zamanda Gazze İmam Şâfiî’nin de doğum yeridir.
Tevekkül
“V-k-l” kökünden türeyen tevekkül, lügatte güvenmek, terk etmek, bel bağlamak, bırakmak, vekil tayin etmek, havale etmek, teslim etmek, birinin işini üstüne alma, işini birine havale etme; her türlü sebebe başvurduktan sonra kadere razı olup sonucu Allah’tan bekleme anlamlarına gelir.
Fahreddin er-Razi tevekkülü, “kişinin kendi idaresindeki işin, görünürdeki nedenlerine başvurup yerine getirdikten sonra artık kalbini onlara değil mutlak ve her şeye gücü yetecek olan Allah’ın İsmetine bağlaması” şeklinde tanımlamıştır. Fahreddin er-Razi ayrıca tevekkül ile ilgili olarak şunları söylemiştir: “Tevekkül kimi cahillerin bildiği gibi, kişinin kendini önemsememesi demek değildir. Böyle olsaydı müşâvere emri tevekkül ile çelişirdi. Tevekkül kişinin dış sebepleri göz önünde bulundurması; ama onlara yakınlık duymayıp Allah`ın ismetine güvenmesi demektir.”
İbnü’s-Serrâc tevekkülü şu şekilde anlatmıştır: “Bedenle kulluğun gereklerini yapmak, kalple Allah’a bağlanmak ve yetecek kadar şeylerle yetinmektir” şeklinde tanımlamıştır. Ona göre “kalbin Allah’a güvenini ifade eden tevekkülün doğruluğu her işte Allah’a tam güven ve O’nu yeterli bulmaktır. Bunun göstergesi de musibetler ve belalar karşısında sabırlı olmaktır. Tevekkül kalple ilgili bir hâl olduğu için, bedenle çalışıp kazanmak, tedavi olmak tevekküle zıt ve engel değildir.”
İslam’ın doğuşunun ilk yıllarında müşrikler güç sahibi ve sayıları fazla, Müslümanlarda etkisiz ve sayıları az idi. Müşrikler Müslümanlara her daim zarar vermek çabası içinde olmuşlar, ancak Allah müşriklere izin vermemiş ve Müslümanları onlardan korumuştur. İslam’ın büyük bir hızla yayılmasından sonra Müslümanların kuvvetlendiği ve müşriklerin kuvvetlerinin tükendiği Kur'an-ı Kerim’de şöyle anlatılmaktadır: “Ey iman edenler! Allah’ın size olan nimetini hatırlayın: Hani bir topluluk kötülük yapmak üzere size ellerini uzatmaya yeltenmişti de, Allah onların ellerini sizden geri çekmişti. Öyleyse Allah’a karşı gelmekten sakının! Mü’minler de yalnızca Allah’a güvenip dayansınlar.” Hendek savaşında mü’minleri ortadan kaldırmak isteyen müşriklerin, tatbik edilen savaş stratejisi ile birlikte düşmanı korkutup sindiren yağmur ve rüzgâr sebebiyle üç haftayı geçen bir sürenin ardından, Allah’ın yardımıyla geri çekilmek mecburiyetinde kalmaları anlatılmaktadır. O halde mü’minlere düşen, Allah’tan korkmak ve sadece Allah’a tevekkül etmektir.
Sadâkat
Arapça ‘sıdk’ kökünden gelen sadâkat sözcüğü, faziletli olma, doğru ve adil olma anlamlarına gelmektedir. Sözlükte içten bağlılık, sağlam ve güçlü bağlılıklar olarak geçer. Aynı zamanda yalansız doğru ve gerçek olanı söylemek demektir. Sıddık ise sadık ism-i failinin mübalağalı şeklidir. Hz Aişe ve Hz. Meryem için sıddıka, Hz Ebubekir için sıddık vasfı şöhret bulmuştur. Ayrıca bu lafız Kuran’da Hz. İbrahim, Hz İdris, Hz. Yusuf peygamberler için de kullanılır.
Sabır
Arapça ‘s-b-r’ kökünden gelen sabır ‘tahammül, katlanma’ sözcüğünden alıntıdır. Sözlükte “engellemek, hapsetmek; güçlü ve dirençli olmak” anlamlarına gelir. Sabır kelimesi ahlâk terimi olarak “üzüntü, başa gelen sıkıntı ve belâlar karşısında direnç gösterme; olumsuzlukları olumlu kılmak için gösterilen metanet” gibi manalara gelmektedir. Sabrın karşıtının ise ceza, telâş, kaygı, yakınma olduğu belirtilmektedir. İmtihan ve musibetlere karşı sabır gösterilmesi gerektiği gibi, güzel işlerde ve ibadetlerde de sabır gereklidir.
Teslimiyet
S-L-M kökünden gelen teslimiyet kavramı Kur’an’daki ayetler bağlamında birden fazla manaya gelmektedir. سلْمِِّ olarak okunduğunda selam, sulh ve barış anlamındadır. Selamet olarak okunduğunda zahiri ve batıni bütün hastalıklardan korunmuş anlamına gelmektedir. “Teslim” olarak bakıldığında ise harp ve savaş kavramlarının karşıtıdır. İslam ise selme yani sulha girmektir. Her bir kişinin diğerinin şerrinden emin ve muhafazada olmasıdır.
Aynı kökten gelen ve dinimizin adı olan İslam ise peygamber efendimizin haber vermiş olduğu her şeyi kabul etmek, onlara uymak ve boyun eğmektir. Et-teslim ise Allah Teâlâ’nın emirlerine boyun eğmek ve ona uymayan şeyler konusunda itiraz etmekten uzak durmaktır. Yaşamımız boyunca başımıza gelenlere rıza göstermektir. Zahiri ve batini açıdan imtihana maruz kalındığında sebatkâr olunmasıdır.
İman
E-m-n kökünden türemiştir. Emn kelimesi kök itibariyle gönlün huzurlu, korkunun ve endişenin bertaraf olması anlamındadır. Êmene fiilinin mastarı olan iman tasdik yani bir şeye tereddütsüz ve kesin olarak yürekten inanmak manasındadır. Küfrün zıddını ifade etmektedir.
Küfür
Kefera, kefran, küfran, küfüran ve küfranen
Kâfir olmak, Allah’ı inkâr etmek, Ona inanmamak ve Onun gönderdiği İslam dinini reddetmektir. Ayrıca Allah’ın nimetlerini inkâr etmek, onu örtbas edip inanmamak, nankörlük etmek, herhangi bir şeyi örtmek ve perdelemek, gece karanlığı gibi manaları içerir.
Kaynakça
Yetgin, Zeliha. “Kur’ân-ı Kerim’de Teslimiyet”. YL Tezi, Necmettin Erbakan Üniv. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya 2019
Göregen, “Mustafa. İmam-ı Gazzâlî’nin Tevekkül Anlayışı”, YL Tezi, Erciyes Üniv. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kayseri 2020
Gazze, Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi(TDV)